facebook     twitter2  

 


door Lei Haesen
Vervolg van berichten in de Limburger Koerier uit het laatste decennium van de negentiende eeuw.

 Dodelijk ongevaI
16 en 17 mei 1893
"Een veelbelovend dochtertje van den heer M. Brouwers alhier, dat te Heer op eenen naaiwinkel was, overkwam hedenochtend een groot ongeluk. Terwijl 't bezig was bij een vuur koffie te zetten, vatten zijne kleeren vlam, zoodat het hulpelooze kind in een oogwenk stond als in eene zee van vuur. In een zeer deerniswaardigen toestand bracht men de ouders hun kind thuis. Op herstel bestaat weinig hoop".
Een dag later meldt de krant: "Het aanvallige 15-jarige dochtertje van Mathias Brouwers, wethouder, is heden voormiddag (16 mei) aan de opgelopen brandwonden overleden".
Noot: Het aan brandwonden overleden meisje was Maria Helena Brouwers, geboren op 10 maart 1879. Zij was het zesde kind van Johannes Matthias Brouwers (1830-1921) en Maria Helena Geelen.

 Diefstal van kippen 
7 augustus 1893, 8 en 11 februari 1896
Er wordt melding gemaakt van veel kippendiefstallen op klaarlichte dag. Als vermoedelijke daders worden landlopers verdacht. Opgemerkt wordt verder dat de inwoners nalatig zijn bij het doen van aangifte. Enkele jaren later zijn de kakelende tweevoeters opnieuw het doelwit van dieven. Bij dagloner Jan Joseph Stheijns (gehuwd met Maria Catharina Gijsen), landbouwer Mathijs Josef van de Weijer (gehuwd met Maria Hubertina Elisabeth Kruijen) en bij de ongehuwde zussen Kiggeleer (Kicheleer) worden kippen gestolen. Twee 's middags in het dorp gesignaleerde landlopers worden verdacht. Enkele dagen later meldt de krant dat een dader is aangehouden.

 Bedevaart en toerisme
16 mei1893
De laatste jaren is er een grote toeloop van duizenden bedevaartgangers naar St. Blasius en naar de Lourdeskapel van de paters 'op de berg'. Ook veel toeristen komen naar ons dorp om het natuurschoon te bewonderen en de onderaardse groeven te bezichtigen. Zo zullen aanstaande zondag 300 à 400 personen van een sociëteit te Luik naar hier komen om de groeven te bezoeken.

jrg8blz43

Bedevaartgangers bij Lourdesgrot (eind negentiende eeuw)

 Blikseminslag in kerktoren
26 juni 1893
Tijdens een hevig onweer sloeg de bliksem in de kerktoren. Er brak geen brand uit, maar door de inslag was er veel schade aan het dak en het metselwerk van de toren. Het kerkgebouw was verzekerd.

 Zeug zoek 
16 januari 1894
Franciscus Braeken uit Honthem, in tweede huwelijk met Maria Elisabeth Haenen, maakt via een advertentie melding van het weglopen van een scheuteling (zeug) van drie maanden op 8 januari. Hij  looft een beloning uit.
Noot: Het is niet onwaarschijnlijk dat de zeug van Franciscus Braeken (1835-1913), reeds een liefdevol onderkomen gevonden had in een stal in de omgeving. De nieuwe 'eigenaar' was òfwel Oostindisch doof voor het verhaal over de verdwenen zeug dat ongetwijfeld als een lopend vuurtje rondging, òfwel het lezen 'onmachtig' om op de advertentie te kunnen reageren.

 Oudste inwoner overleden.
18 januari 1894
Melding van het overlijden van de oudste inwoner dhr. Brouwers op 98-jarige leeftijd.
Noot: De overledene was landbouwer Petrus Brouwers (1796-1894), weduwnaar van Anna Elisabeth Lousbergh.

 Een gulle prinses
23 januari 1894
"De Italiaanse prinses Lesignand, die enige tijd in Cadier en Keer logeerde, omdat haar zoon hier kloosterling is, heeft aan elk behoeftig gezin twee dekens geschonken en 10.000 kg steenkool doen verdelen onder de armen".

 Uitbraak difterie
29 januari 1894
Bij dhr. Hendriks heeft de ziekte reeds drie slachtoffers geëist: twee jongetjes van 7 en 3 en een meisje van 5.
Noot: Schoenmaker Joannes Jacobus Hendriks (1857-1898) was in 1885 hertrouwd met Maria Catharina Vliegen, een zus van zijn overleden eerste echtgenote. Uit het tweede huwelijk had hij op het moment van het uitbreken van de besmettelijke ziekte vier kinderen. Het vierde kind, een jongetje van tien maanden, overleed twee dagen na het verschijnen van dit krantenbericht eveneens aan de ziekte.

 Missiehuis: staties
21 april1894
In de tuin van het missiehuis 'Backesberg' is men begonnen met het plaatsen van veertien staties, elk in de vorm van een kleine kapel, gebouwd van mergelblokken.

jrg8blz45 

Bij bijzondere gelegenheden, zoals de inwijding van de Lourdesgrot en later de 14 staties begeleidde de ruiterclub uit Cadier en Keer de stoet bedevaartgangers op hun weg naar het 'missiehuis'. Op de foto uit het eind van de negentiende eeuw zijn enkele ruiters te zien bij een van de staties. De ruiters dragen een wit of lichtgekleurd lint. Zeer waarschijnlijk is de man op de voorgrond de commandant. Hij draagt het lint, in tegenstelling tot de anderen, rond zijn middel.

 De oude linde bij de kerk
24 december 1894
"Bij de kerk te Cadier staat een fleurige, doch eeuwenoude linde, waarvan de starn op zijn dunste plaats nog circa 5 meter om trek heeft. Waar staat er nog zo een?"

 Bijzondere echo
24 december 1894
"Op den Rijksweg tusschen het klooster te Keer en café Pieters te Heer bevindt zich een echo die het zeer zeldzaam aantal van 10 à 12 zeer snel uitgesproken korte woorden extra duidelijk weergeeft. Het is werkelijk verrassend hem te horen en hij is er ontstaan sedert men daar de boomen rooide".

 Ongeval
26 oktober 1894
Landbouwer G.L. en zijn vrouw waren met paard en kar met twee korven biggen op weg naar Maastricht. In de Keerderberg ter hoogte van het klooster van de paters schrok het paard van een hondenkar. Het dier raakte op hol en de kar sloeg ondersteboven. Met veel moeite lukte het de paters met leerlingen en enkele marktvrouwen de kar weer overeind te zetten en de man en vrouw uit hun benarde positie te bevrijden. Ook de biggen kwamen er vrij goed af en werden alle op een na (dat 'huideloos' was geworden) door de paters gekocht.
Noot: Niet duidelijk is of landbouwer G.L. en zijn vrouw uit Keer afkomstig waren. Aangezien 26 oktober een vrijdag was, waren zij waarschijnlijk op weg naar de markt te Maastricht om hun biggen te 'slijten'.

 Onbekende vrouw gestorven
31 december 1894, 26 januari 1897 en 1 april1897
"Eene arme vrouw, van wie men niet weet, waar zij thuis hoort, werd dood op eene bank gevonden. Een jongetje van een vijf jaar stond te spelen bij haar. Naar men zegt, moet die vrouw nog al aan Bachus offeren".
Ruim twee jaar later meldt de krant, dat het jongetje nu bij goede mensen is opgevangen en dat na veel zoeken gebleken is dat de overleden bedelares en het jongetje uit Wageningen afkomstig zijn. Enkele maanden later wordt medegedeeld dat het verlaten jongetje door de zorg van de regenten in het Gereformeerd Weeshuis te Maastricht is opgenomen.
Noot: Zie over deze bedelares en haar zoontje: Keerder Kroniek, jaargang 2, pag.3-10.

 Man onder vallende boom
31 december 1894
"Het rooien der bomen aan den Rijksweg is toch niet zonder ongeluk afgeloopen. Hedenmiddag kwam een arme man uit Maastricht onder de takken van een neervallende olm. Zijne beenen werden totaal verbrijzeld. De man heeft zich dit ongeluk zeIf te wijten, daar hij door de boomvellers genoeg gewaarschuwd was. Terstond is de verminkte naar 't gesticht Calvarieberg te Maastricht vervoerd".
Noot: Het Armbestuur spreekt van een ramp. Zowel de kosten van de verzorging van het jongetje (zie hiervoor) als de kosten van verpleging van de Maastrichtenaar komen voor rekening van het bestuur. Men tracht de schade te verhalen op de eigenaar van de boom.

 Advertentie
8 juni 1895

jrg8blz47 

 Noot: Naast de handboogschutterij was de ruiterclub in die tijd bijzonder actief bij de organisatie van evenementen en het opluisteren van festiviteiten binnen de dorpsgemeenschap.

 Uurwerk in kerktoren
4 mei 1895
"Een belangrijke aanwinst voor onze gemeente is voorzeker het uurwerk, in den loop dezer week in den kerktoren geplaatst. Dat dit in eene dringende behoefte voorziet, behoeft zeker geen betoog. Allen lof dan ook aan ons geacht kerkbestuur voor zijn ijvervolle bemoeiingen".

 Stoom-houtzaagmolen
1 juni 1895
Caspar Vliegen was voornemens in de kom van het dorp een stoomhoutzaagmolen op te richten. De buren tekenden hiertegen protest aan. Toen Caspar bereid was de hogere assurantiepremie van de buren te betalen, gingen deze akkoord.

(wordt vervolgd)